زنان و زایمان

مراقبت های ضروری مادران در دوران بارداری

مراقبت های ضروری مادران در دوران بارداری

مادران می توانند با رعایت یک سبک زندگی سالم و مراجعه به موقع و مداوم به پزشک خود، علاوه بر تجربه یک بارداری سالم و کم دردسر، با مراقبت از جنین خود، احتمال سلامت تولد کودک را افزایش دهند. در مقاله زیر، مشکلات رایج دوران بارداری و روش‌های مؤثر در مراقب و بهبود این شرایط به تفضیل شرح داده شده است.

یک بارداری نرمال و کامل، معمولاً 40 هفته طول می‌کشد. زنانی که زودتر از بارداری خود مطلع شده و مراقبت‌های بارداری را دریافت می کنند، بارداری سالم تری داشته و احتمال بالاتری برای تولد یک نوزاد سالم خواهند داشت. دانستن آنچه در طول یک دوره بارداری طبیعی و کامل اتفاق خواهد افتاد، برای نظارت بر سلامتی مادر و کودک بسیار مهم است.

مراقبت‌های غذایی در دوران بارداری

یک رژیم غذایی متعادل، تأثیر به سزایی در سلامت مادر و جنین دارد، بنابراین پیشنهاد می‌شود درمورد میزان اضافه وزن و تغذیه مناسب شرایط بدنی خود، با دکتر مشورت نمایید. اما رعایت چند نکته برای تمام مادران به عنوان مراقبت بارداری الزامی است. بنابراین مطالب زیر را به طور دقیق مطالعه فرمایید.

 1- گوشت، ماهی و تخم مرغ خام

مصرف غذاهای خام (نپخته) خطر مسمومیت غذایی را افزایش می دهد! بنابراین از مصرف گوشت های خام، سرد و اسلایس شده بپرهیزید. طبق اعلام سازمان غذا و داروی آمریکا، مادران باردار باید از خوردن کوسه، اره ماهی، ماکرول (ماهی خال مخالی) و کاشی ماهی، به خاطر داشتن جیوه زیاد که به سیستم عصبی جنین آسیب می رسانند، بپرهیزند! همچنین پیشنهاد می‌شود در هفته بیشتر از 2 یا نهایتاً 3 وعده از ماهی (یا تن ماهی)  استفاده نکنید.

مراقبت‌های غذایی در دوران بارداری

تخم مرغ به دلیل تراکم مواد غذایی، یک انتخاب غذایی عالی در دوران بارداری است، به شرط آنکه در آب درحال جوش یا در حالت نیمرو کاملاً پخته شود؛ به این معنی که سفیده آن ببندد و زرده غلیظ شود.

مصرف سایر انواع پروتئین مانند گوشت و ماهی پخته (قزل آلا، ساردین و…) ، لوبیا، نخود فرنگی، آجیل و مغزدانه‌ها را فراموش نکنید.

2- میوه، سبزیجات و لبنیات

میوه و سبزیجات را به خوبی بشویید و ظروف مربوط به آن‌ها را تمیز نگه دارید. همچنین برای دریافت میزان کافی کلسیم، روزانه 4 وعده یا بیشتر لبنیات و محصولات لبنی پاستوریزه میل نمایید (توجه داشته باشید که محصولات پاستوریزه نشده به دلیل وجود انواع خاصی از باکتری ممکن است عامل عفونت شوند).

3- کافئین و جایگزین‌های قند

روزانه، بیش از 1 یا 2 فنجان قهوه یا نوشیدنی‌های کافئین دار ننوشید. همچنین به خاطر داشته باشید که، مصرف میزان متعادل شیرین کننده‌های مصنوعی مثل آسپارتام، بلامانع است (مگر در مادران مبتلا به فنیل کتون اوری).

4- غلات و حبوبات

به منظور تأمین آهن و اسید فولیک، مصرف غلات و حبوبات پخته را در برنامه غذایی خود فراموش نکنید!

مراقبت‌های دارویی در دوران بارداری

پیش از مصرف هر نوع دارو حتی مسکن یا ویتامین با پزشک خود مشورت کنید؛ زیرا برخی داروها بخصوص در سه ماهه اول بارداری ممکن است باعث نقایص تولد در جنین شوند. البته توصیه می‌شود مادران، پیش از بارداری مصرف روزانه فولیک اسید را آغاز کنند (میزان مصرف طبق نظر پزشک تعیین گردد).

مراقبت‌های دارویی در دوران بارداری

مراقبت های فیزیکی

مراقبت‌های فیزیکی می تواند خود شامل موارد بسیار متعددی باشد که در اینجا به برخی از آن‌ها اشاره می کنیم.

1- توصیه‌های مربوط به شغل

اینکه مادران شاغل باردار، چه مدت می توانند به کار کردن ادامه دهند، به عوامل مختلفی از جمله نوع کار، محیط کاری و سلامت عمومی مادر مرتبط است و برای همه یکسان نیست. به عنوان مثال: مشاغلی که با مواد شیمیایی یا اشعه‌های رادیویی در ارتباط هستند می توانند به سلامت جنین آسیب برسانند. اما مشاغل اداری سبک، به شرط آنکه لپ تاپ را روی شکم خود نگذارید و همچنین مانع میزان کافی استراحت شما نشود، مشکل آفرین نخواهد بود. توجه داشته باشید برای مادرانی که در خطرهای جدی مثل زایمان زودرس هستند، استراحت و ماندن در تختخواب گزینه‌های ایمن تری برای گذراندن دوران بارداری هستند.

2- توصیه‌های ورزشی

پیشنهاد می‌شود اگر مشکل یا بیماری خاصی ندارید، به طور روزانه حداقل به مدت 30 دقیقه ورزش کنید. ورزش روزانه علاوه بر کاهش علائم و ناراحتی‌های دوران بارداری، مادر و کودک را به داشتن یک زندگی سالم عادت می‌دهد.

توصیه‌های ورزشی در دوران بارداری

نکات زیر را در زمان فعالیت‌های ورزشی به خاطر داشته باشید:

  • اگر پیش از بارداری ورزش می کردید، فعالیت ورزشی خود را ادامه دهید، اما اگر پیش از این ورزش نمی کردید بهتر است کم کم شروع کنید و اصلاً به بدن خود فشار نیاورید.
  • در حین ورزش برای جلوگیری از کم آبی یا گرمای بیش از حد بدن، بخصوص در سه ماهه دوم بارداری، آب فراوان بنوشید.
  • پیاده روی و شنا گزینه‌های مناسبی در دوران بارداری هستند.
  • از انجام ورزش هایی که ممکن است باعث افتادن شما شوند، مثل اسکی یا کوهنوردی و همچنین ورزش هایی که احتمال تماس‌های جدی دارند، مثل فوتبال یا بسکتبال، پرهیز کنید.
  • در صورتی که هر مشکل، سوال یا احساس بدی داشتید، حتماٌ با پزشک خود مشورت کنید.

مراقبت‌های روحی در دوران بارداری

در طول دوران بارداری ممکن است مادر دچار احساسات ناخوشایندی شود که کاملاً هم طبیعی هستند. اما با راهکارهای ساده‌ای می توان اثرات آنها را کاهش داد:

1- خستگی

خستگی در دوران بارداری احساسی شایع است که معمولاً با استراحت و خواب کافی قابل تحمل می‌شود. اما اگر علائم کوفتگی و رخوت ادامه یافت، از پزشک خود راهنمایی بگیرید.

2- تهوع صبحگاهی

تهوع صبحگاهی در طول زمان بارداری شروع به بهبود می کند، تا جایی که معمولاً در سه ماهه دوم رفع می گردد. با این حال ممکن است در برخی مادران مشکلات بیشتری ایجاد کند. برای کاهش علائم بهتر است وعده‌های غذایی کوچک و مکرر را امتحان کنید.

تهوع صبحگاهی در بارداری

از خوردن غذاهای چرب، تند و یا اسیدی پرهیز کنید. برخی اوقات خالی بودن معده باعث ایجاد حالت تهوع می‌شود، بنابراین همیشه مقداری کراکر همراه داشته باشید. توجه داشته باشید که: اگر تهوع صبحگاهی باعث کاهش وزن مادر شد یا بیش از سه ماهه اول بارداری به طول انجامید، به پزشک اطلاع دهید!

3- بی حالی

در دوران بارداری میزان ترشح هورمون‌ها در بدن مادر مدام درحال تغییر است؛ بنابراین تمام زندگی شما تحت تأثیر قرار میگیرد، پس به خودتان سخت نگیرید. اما اگر بیش از اندازه ناراحت هستید یا افکار خطرناکی مثل خودکشی دارید فوراً به پزشک مراجعه کنید.

مراقبت‌های پزشکی در دوران بارداری

پیش از آنکه تصمیم به بارداری بگیرید، باید برای کنترل و اطلاع از نیازهای این دوران خاص، یک پزشک معتبر انتخاب کنید. در طول دوران بارداری، مادر بارها برای چکاپ، دریافت مشاوره و آموزش، مراقبت‌های دوران بارداری و انجام آزمایشات مختلف به پزشک خود مراجعه می کند. به عنوان مثال، این آزمایشات می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • تست قند خون – برای بررسی دیابت حاملگی
  • آزمایش خون – برای بررسی احتمال برخی بیماری ها، کم خونی و تعیین گروه خونی
  • سونوگرافی – برای بررسی وضعیت جنین

مراقبت‌های پزشکی در دوران بارداری

به خاطر داشته باشید که درصورت وجود هرگونه سابقه خانوادگی خاص، پزشک خود را درجریان بگذارید تا درصورت لزوم تست غربالگری ژنتیکی را برای شما تجویز کند.

برای حفظ سلامت مادر و جنین، حفظ ارتباط با دکتر، چکاپ مرتب و مراجعه به موقع به پزشک برای برطرف کردن هر مشکل یا علائم غیرعادی یا حتی شک برانگیز، بسیار ضروریست!

شکایات رایج در دوران بارداری

در طول دوران بارداری، مادر دچار علائمی می‌شود که به عنوان شکایت‌های رایج بارداری شناخته می شوند و راه حل‌های آسانی هم برای کاهش این عوامل وجود دارد:

1- دردهای دوران بارداری ( کمردرد، پا درد و یا گرفتگی عضلات )

فعالیت‌های مستمر و سبک ورزشی، همچنین نوشیدن مقادیر زیاد آب می تواند در کاهش این دردها مؤثر باشد.

2- مشکلات گوارشی ( یبوست، بواسیر، تکرر ادرار و سوزن سردل )

برای رفع یبوست، علاوه بر مصرف زیاد مایعات، غذاهای فیبردار مانند میوه، سبزیجات و غلات سبوس دار میل کنید. همچنین توجه داشته باشید که بدون مشورت با پزشک از داروهای ملین استفاده ننمایید!

اگر دچار بواسیر شدید، مرطوب نگهداشتن بدن یا شستشو با آب گرم می تواند تأثیرگذار باشد.

تکرر ادرار کاملاً طبیعی است و در اثر تغییرات هورمونی و همچنین فشار ناشی از بزرگ شدن جنین برروی مثانه مادر ایجاد می‌شود.

برای کاهش احساس سوزش سر دل نیز غذاهای تند، چرب و اسیدی میل نکنید. وعده‌های کوچک ولی بیشتر غذایی درنظر بگیرید. بلافاصله پس از صرف غذا دراز نکشید و درصورت برطرف نشدن این مشکل، برای مصرف آنتی اسیدها با پزشک خود مشورت کنید.

3- واریس

اگر واریس پا دارید از پوشیدن لباس هایی که محکم دور کمر یا پاهای شما را می گیرند خودداری کنید. به مقدار کافی استراحت کنید و ترجیحاً پاهای خود را بالا بگذارید. همچنین از نشستن یا ایستادن برای مدت طولانی بپرهیزید تا در دوران بارداری دچار واریس نشوید.

شکایات رایج در دوران بارداری

محصولات ویژه برای واریس پا

4- خونریزی لثه

مرتباً از نخ دندان و مسواک استفاده کنید. همچنین مراجعه به دندانپزشک را به دلیل بارداری کنسل نکنید؛ فقط او را در جریان بارداری خود بگذارید. مراقبت از دهان و دندان بخشی از مراقبت دوران بارداری است.

5- تغییرات پوست و مو

به طور طبیعی، علائم پوستی مثل: لکه های قرمز ناشی از کشش پوست،  تیرگی پوست صورت یا خطوط تیره زیر شکم، روی سطح بدن شما ظاهر می شوند؛ این علائم قابل پیشگیری نیست اما معمولاً پس از بارداری محو می‌شوند. شما می توانید برای رفع خشکی و خارش از لوسیون‌ها کمک گرفته و سعی کنید با دور ماندن از آفتاب و استفاده از کرم ضد آفتاب میزان لکه‌های پوستی را کاهش دهید.

6- اِدِم یا ورم

در حالت استراحت پاهای خود را بالاتر از سطح بدن قرار دهید یا برروی پهلو چپ بخوابید. این موقعیت‌ها به بازگشت خون به سمت قلب کمک می کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *