مقالات

فشار خون بالا و راه های کنترل آن

فشارخون

فشار خون بالا یکی از مهم‌ترین دلایل مرگ و میر در جهان است. همچنین نیمی از مرگ و میرهای ایران ناشی از این بیماری می‌باشد. بسیاری از بیماری‌های قلبی از فشارخون بالا ناشی می‌شوند و 40 درصد از مرگ و میرها را به خود اختصاص می‌دهند. این بیماری مختص به گروه سنی خاصی نبوده و همه افراد در خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند. اما آنچه اهمیت دارد شناخت علائم فشارخون بالا و راه‌های کنترل آن می‌باشد. در ادامه این مطلب رسپینامد قصد داریم شما را با علائم و راه‌های کنترل این بیماری آشنا نماییم تا با شناخت این علائم و کنترل آنها بتوانید بهتر از قبل سلامت خود را حفظ نمایید.

فشار خون چیست؟

هایپرتنشن یا فشار خون، به نیرویی گفته می‌شود که خون به دیواره‌ی عروق وارد می‌نماید. با افزایش بیش از حد این فشار، فعالیت قلب بسیار بالا می‌رود و آسیب‌های جدی به رگ‌ها وارد می‌کند. عدم توجه به این مشکل و درمان نشدن آن در طولانی مدت موجب بروز مشکلات

  • قلبی
  • سکته قلبی و مغزی
  • و کلیوی

می‌شود. فشارخون طبیعی (حداقل) بین 60 تا 90 میلی‌متر و فشارخون بالا (حداکثر) بین 100 تا 140 میلی‌متر است. اگر فشار شخصی برای مدت زیادی برابر یا بیش از 140 روی 90 میلی‌متر باشد، فرد دچار فشار خون بالا است. در صورتی که دستگاه فشارسنج، 140/90 یا بیشتر را نمایش دهد، به این معناست که فشار بالا است. اما اگر دستگاه 180/110 و بیشتر را نشان دهد، یعنی فشار بسیار بالاست و شما در بحران فشار بالا قرار دارید. در چنین مواقعی ابتدا کمی استراحت کنید  و مجددا فشار خونتان را اندازه‌گیری کنید، اگر بازهم بالا بود با اروژانس تماس حاصل فرمایید.

انواع فشار خون

انواع فشارخون

هایپرتنشن در انواع مختلفی ظاهر می‌شود که در ادامه به معرفی آن می‌پردازیم:

1- پیش فشارخون

منظور از پیش فشارخون این است که فشار فرد کمی بیش از حد حد طبیعی باشد یعنی دستگاه چیزی بین 120 تا 139 را برای فشار فشار سیستولیک و یا ۸۰ تا ۸۹ برای فشار دیاستولیک نمایش می‌دهد. افرادی که فشارشان در این محدوده قرار دارد نسبت به افراد با فشار خون پایین‌تر بیشتر در معرض ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی قرار دارند و با توصیه پزشک لازم است تغییراتی در سبک زندگی خود ایجاد نمایند تا این فشار کاهش یابد.

2- فشار خون اولیه

هایپرتنش اولیه در 90 تا 95 درصد بزرگسالان مبتلا، دلیل مشخصی ندارد و به صورت تدریجی و بعد از چندین سال بوجود می‌آید.

3- فشارخون ثانویه (هایپرتنش بالا)

فشار خون بالا براثر مشکلات کلیوی، تومور یا غده فوق کلیوی و نقص مادرزایی قلب ایجاد می‌شود و با عنوان فشارخون ثانویه شناخته می‌شود. از آنجایی که فشار ثانویه به صورت ناگهانی ایجاد شده و نسبت به نوع اولیه شدیدتر می‌باشد، به آن فشارخون ثانویه گفته می‌شود. برخی داروها نظیر موارد زیر نیز می‌توانند منجر به ابتلا به فشار ثانویه شوند:

  • داروهای جلوگیری از بارداری
  • داروهای ضد احتقان
  • داروهای مسکنی که به صورت آزاد فروخته می‌شوند
  • داروهای غیرقانونی مانند کوکایین و آمفتامین

راه‌های تشخیص فشارخون

بیماری فشار خون با نام قاتل خاموش نیز شناخته می‌شود، زیرا هیچ نشانه خاصی ندارد. در واقع از هر 5 نفر، یک نفر از اطلاع به این بیماری بی‌خبر است. در صورت عدم درمان و کنترل فشارخون، این بیماری به آرامی به

  • قلب
  • زگ‌های خونی
  • مغز
  • و کلیه‌ها

آسیب می‌رساند. متاسفانه در بسیاری موارد این بیماری نشانه و علائم خاصی ندارد و تنها راه تشخیص آن اندازه‌گیری است. اندازه‌گیری فشارخون یکی از کارهای اولیه‌ای است که پزشکان در زمان معاینه بیمار انجام می‌دهند. انجام این کار تاثیر بسزایی در تشخیص به موقع این بیماری دارد. اندازه‌گیری مرتب فشارخون حداقل هر 6 ماه یکبار به همه توصیه می‌شود. یکی از شایع‌ترین علائم این بیماری سردردهای صبحگاهی است که کم کم در طول روز از درد آن کاسته شده و از بین می‌رود. علائمی که در ادامه معرفی شده‌اند گاهی به صورت مستقیم و غیرمستقیم می‌توانند نشان دهنده‌ی فشار بالا باشند:

  • سردرد
  • سرگیجه
  • تپش قلب
  • خستگی و بی‌حالی
  • کم شدن دید یا تاری آن (ضعیف شدن چشم)
  • درد قفسه سینه
  • مشاهده خون داخل بینی یا ادرار
  • تنگی نفس شدید
  • کرختی و مور مور شدن دست و پاها
  • تهوع و استفراغ

عوامل ایجاد فشار بالا

  1. وراثت و سابقه فامیلی
  2. سن (افراد 40 سال به بالا باید گوش به زنگ باشند)
  3. جنسیت (در مردان بیش از زنان دیده می‌شود)
  4. نداشتن فعالیت بدنی
  5. چاقی و اضفه وزن
  6. داشتن استرس
  7. مصرف زیاد نمک
  8. مصرف دخانیات
  9. مصرف الکل
  10. تداخلات دارویی
  11. اشکالات تغذیه‌ای
  12. دیابت
  13. بیماری کلیوی
  14. تنگ شدن سرخرگ رساننده خون به کلیه
  15. وجود تومور در غده‌های فوق کلیوی

روش‌های کنترل فشارخون

با انجام مواردی که در ادامه معرفی شده است می‌توانید فشار خون را کنترل نمایید:

کاهش فشار خون با ورزش

با حداقل 150 دقیقه فعالیت بدنی منظم و با شدت متوسط در هفته می‌توانید فشار خود را کنترل کرده و پایین بیاورید. ورزش‌ها می‌تواند شامل

  • دوچرخه سواری
  • پیاده‌روی سریع
  • و سایر ورزش‌های هوازی

باشد. همچنین انجام ورزش‌های تقویت عضلات نیز دو روز در هفته توصیه می‌شود.

مصرف دیورتیک‌ها

در صورتیکه ورزش و تغییرات برنامه غذایی برای کاهش فشار خون موثر نبود اولین تجویز پزشک دیورتیک‌ها می‌باشد. این قرص با کاهش نمک و آب اضافی خون به پایین آمدن فشارخون کمک می‌کند.

استفاده از مسدود کننده‌های بتا

مسدود کننده‌های بتا با پایین آوردن ضربان قلب به کارکرد قلب کمک می‌کنند. برخی عوارض جانبی مصرف این دارو شامل موارد زیر می‌باشد:

  • بی‌خوابی
  • سرگیجه
  • سرد شدن دست‌ها و پاها
  • اختلال در نعوظ

استفاده از مهار کننده ACE

مهار کننده‌های ACE با کاهش ذخایر آنژیوتانسین بدن به باز شدن رگ‌ها و کاهش فشار خون کمک می‌کنند.

کاهش فشار خون با ARBها

این دارو با متوقف کردن آنژیوتانسین، مانع باریک شدن رگ‌ها شده و فشار را کاهش می‌دهد.

استفاده از مسدود کننده‌های کانال کلسیم

مسدود کننده‌های کانال کلسیم حرکت کلسیم درون سلول‌های قلب و رگ‌ها را کند می‌کنند و با کندتر کردن انقباض قلب فشار خون را کاهش می‌دهند.

کاهش فشار خون با رژیم غذایی مناسب

با استفاده از رژیم غذایی مناسب می‌توان فشارخون را به خوبی کاهش داد. درصورتی که اضافه وزن دارید با کاهش مصرف کالری‌ها و انجام تمرینات ورزشی منظم فشار خود را کاهش دهید. چاقی علاوه بر فشار خون بسیاری از مشکلات دیگر نظیر چربی خون، فشار روی استخوان‌های پا و …. را نیز به همراه دارد. برخی از غذاهای مقوی که می‌توانید با استفاده از آنها فشار را کاهش دهید شامل موارد زیر می‌باشند:

  • لبنیاتی از قبیل شیر
  • ماست
  • کشک
  • بستنی و پنیر
  • لوبیا چشم بلبلی
  • لوبیا پخته
  • سالمون
  • نخود فرنگی
  • تخم شربتی
  • بادام
  • کاهو
  • استفاده از سبزیجات و میوه‌های تازه

همچنین با پرهیز از مصرف غذاهایی همچون موارد زیر می‌توانید به میزان زیاد فشار بالا را کنترل کرده و از ابتلا به سایر بیماری‌ها جلوگیری نمایید:

  • کاهش مصرف نمک
  • سوسیس، کالباس، غذاهای کنسرو شده
  • زیتون شور
  • انواع ترشی‌های آماده و شورها مثل خیارشور
  • غذاهای فست فود مثل پیتزا
  • تنقلاتی مثل ذرت بو داده،
  • آجیل‌ها و مغزهای شور
  • انواع سس‌ها از قبیل کچاپ، سس سویا، سس سالاد و رب گوجه فرنگی
  • انواع سوپ‌های آماده
  • سیب زمینی سرخ شده همراه با نمک
  • مواد غذایی دارای کافئین از قبیل قهوه، چای، نوشابه و شکلات
  • جوش شیرین و بکینگ پورد

در صورتی که مبتلا به بیماری فشار خون بالا هستید و یا پا به سن گذاشته‌اید و برای بررسی منظم فشار نیازمند خرید دستگاه فشارسنج هستید می توانید با مراجعه به وب سایت رسپینامد مرکز فروش تجهیزات پزشکی خانگی و تخصصی بهترین و با کیفیت‌ترین تجهیزات پزشکی را خریداری نمایید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *